3 ARALIK DÜNYA ENGELLİLER GÜNÜ: ENGELLİLERDE VERGİ MUAFİYETİ


Engelli tanımı, ilgili kanununa göre şöyle yapılmaktadır: Doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeni ile toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılama güçlükleri olan korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişidir.

Her yılın 3. Aralık günü Birleşmiş Milletler tarafından 1992 yılından bu yana uluslararası bir gün olarak kabul edilmiştir. Engellilik konusunda toplumda farkındalık yaratma ve gündelik yaşamda engelliler için mağduriyet yaratan bazı sorunların çözümü için dünya çapında etkinlikler düzenlenmektedir. Biz de bu yazımızda ülkemiz vergi kanunlarında engelliler için uygulanan bazı vergi avantajlarını açıklamaya çalışacağız.

Engellilere Gelir Vergisinde, Katma Değer Vergisinde, otomobil alımları için Özel Tüketim Vergisinde ve Emlak Vergisinde bazı indirim ve istisnalar uygulanmaktadır.

Gelir Vergisinde Engelli İndirimi

Engelliler için vergi avantajı sağlayan hak Gelir Vergisi Kanunu 193 sayılı yasanın 31. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre engelli indirimden faydalanacak olanlar ücretli hizmet erbabı, serbest meslek erbabı, basit usulde vergilendirilenler ve ailesinde bakmakla yükümlü olduğu engelli bulunan ücretli veya serbest meslek erbapları olarak belirtilmiştir.

Çalışma gücü kayıp oranı asgari % 40 ve üzerinde olanların ücret ve/veya kazançlarına girecekleri derecelere göre belirlenen miktarda indirim uygulanacaktır. Engellilik bulgularına göre girecekleri derecelere esas oranlar; çalışma gücünün asgari % 80'ini kaybetmiş bulunanlar birinci derece, asgari % 60'ını kaybetmiş bulunanlar ikinci derece, asgari % 40'ını kaybetmiş bulunanlar ise üçüncü derece engelli olarak belirlenmektedir.

Bu yazının kaleme alındığı tarih itibariyle 2019 yılı için indirim oranları henüz belirlenmediği için 2018 yılını ele aldığımızda engellilerin gelir vergisi matrahından alacakları indirim oranları şu şekildedir;

Birinci derece engelliler için: 1.000 TL

İkinci derece engelliler için: 530 TL

Üçüncü derece engelliler için: 240 TL

Hesaplama şu şekilde olmaktadır: Bilindiği üzere Vergi dilimleri %15 ila %35 arasında değişmektedir. Yukarıda belirtilen indirim oranları o ay dahil olunan vergi dilimleri ile çarpılmakta ve net maaşın üzerine eklenmektedir. Örneğin Engelsiz bireyler için 2018 yılı AGİ dahil ele geçen net asgari ücret 1.603,12 TL’dir. Bu tutara 240 TL*0,15 yani 36 TL eklenmektedir. Üçüncü derece Engelli bir bireyin eline geçecek net asgari ücret 1603,12+36,00= 1.639,12 TL’dir.

Engellilerde KDV Muafiyeti Hakkı

Engelli kişilerin yasalarla korunan ve sahip olduğu haklardan olan Engellilerde Katma Değer Vergisi muafiyeti, belirli koşullarda sağlanmaktadır. Engelli kişilerin günlük yaşamını devam ettirebilmesi için kullanması gerekli her türlü ürün ve araçlar KDV muafiyeti kapsamında ele alınmaktadır. Bu kapsama giren malzemelere örnek verecek olursak; baston, özel tekerlekli sandalyeler, yazı makinesi, kabartma klavye, Protezler gibi birçok seçenek bulunmaktadır.

Emlak Vergisi Muafiyeti

Engellilerin brüt 200 m2’yi geçmeyen bir konutu bulunuyor ise bu konutun emlak vergisi ödenmeyecektir. 1319 sayılı Yasanın 8. Maddesi, bununla ilgili yetkiyi Bakanlar Kuruluna vermiştir. Bakanlar Kurulu yasanın verdiği yetkiyle emlak vergisi oranını engelliler için sıfır olarak belirlenmiştir.

Özel Tüketim Vergisi Muafiyeti (Engellilere Yönelik Özel Araç İstisnası)

Engelli araç alımı şartları engelli bireyin sahip olduğu rapor oranına göre değişkenlik gösterebilmektedir. Engellilik derecesi yüzde 90 veya daha fazla olan malûl ve engelliler binek otomobil, pick-up, panelvan tarzı araçlarda beş yılda bir defa olmak üzere ilk iktisabı (ilk alımı) sırasında ÖTV ödememektedir (ÖTV Kanunu Md. 7/2-a). Ancak; taşıtı bizzat kullanamayacak durumda olanların, istisnadan yararlanabilmesi için ilk iktisaptan önce tekerlekli sandalye veya sedye ile binilmesine ve seyahat edilmesine uygun tertibat yaptırılması zorunluluğu aranmaktadır.

Yukarıda sayılan araçları, bizzat kullanmak amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici ‘özel tertibat’ yaptıran yüzde 90’ın altında engellilik derecesi olanlar da araçların ilk iktisabında (ediniminde) ÖTV ödememektedirler.

Engelli bireylerin araç sahibi olmasında 2018 yılında taban fiyat sistemine geçilmiştir. Taban fiyat uygulamasına göre tüm vergiler dahil olmak üzere aracın fiyatının 200 Bin TL'yi aşmaması gerekmektedir. Normalde bir aracın brüt fiyatı hesaplanırken ham fiyat+ötv+kdv şeklinde hesaplama yapılmaktadır. Bu fiyatların toplamı 200 bin TL'nin üstüne çıkmamalıdır. 2018 yılından önce ötv muafiyetinden yararlanabilmek için otomobillerde motor silindir hacmi 1600 CC ve altı araçlar satın alınabiliyorken, 1 Ocak 2018 tarihi itibariyle istenilen motor silindir hacmine sahip araç satın alınabilmektedir.

Hakan KILIÇ - Verdiğine İyi Bak Ekip Üyesi
[email protected]

 

Yararlanılan Kaynaklar;
http://toef.org.tr/engelli-vergi-muafiyeti/
https://www.dunya.com/kose-yazisi/calisan-engelliler-icin-vergi-indirim-ve-emeklilik-avantaji/420869
https://hesaplamauzmani.com/otv-indirimi-hesaplama.html

 

  • #
  • #